BUÔN HÔ - Phan Ni Tấn

 

Buôn Hô là một quận của tỉnh Darlac, nằm trên quốc lộ 14 về phía Đông Bắc, cách Ban Mê Thuột khoảng 30km. Quận Buôn Hô được người Pháp thành lập năm 1931.

Buôn Hô có nghĩa là "Làng có nước", nơi có hồ Ea Blong tạo điều kiện thuận lợi trong việc canh tác và sản xuất nông nghiệp. Vào mùa đông, Buôn Hô thường có sương mù đầy đặc, nhất là trên đỉnh đèo Hà Lan cao khoảng 780m, sương mù tạo cảm giác huyền ảo. Dọc theo đường đèo là những cánh rừng thông bát ngát, rừng cà phê rậm màu.

Trong chiến tranh, quận Buôn Hô có sự hiện diện của lực lượng Biệt Động Quân trực thuộc Liên Đoàn 21 Biệt Động Quân (đóng tại Ban Mê Thuột, gần Bangalow và sân đá banh).

Ngoài Biệt Động Quân, tại quận Buôn Hô còn có sự phối hợp của các đơn vị Địa Phương Quân và Nghĩa Quân thuộc Chi khu Buôn Hô để giữ an ninh địa phương.

Cũng cần nói thêm một chút về Tiểu Đoàn Biệt Động Quân đồn trú tại quận Buôn Hô. Đây là đơn vị chủ lực trực thuộc Liên Đoàn 21 Biệt Động Quân, thường xuyên hoạt động và đồn trú tại khu vực Buôn Hô để bảo vệ quốc lộ 14 và khu vực cửa ngõ phía Bắc của tuyến đường giao thông huyết mạch. Lực lượng Biệt Động Quân này thường trấn đóng các cứ điểm chiến lược, nổi bật là đèo Hà Lan, nơi có các công trình phòng thủ kiên cố, cũng là nơi từng xảy ra những trận đánh khốc liệt.

Đó là nói về thời gian trước 1975 tôi cùng đồng đội từng đi qua đèo Hà Lan của quận Buôn Hô mà không lần nào đụng trận. Sau 1975 tôi bị bắt đi tù Cộng Sản tại Ban Mê Thuột rồi tìm cách rời xa đất nước. Tính đến nay gần 50 năm tôi chưa trở về quê nhà lần nào nên tôi hoàn toàn không biết gì về Buôn Hô nơi tôi từng đi qua dưới hình thù của một người lính. Thuở đó, tôi chỉ biết địa danh Buôn Hô là Buôn Hô chớ không phải là Buôn Hồ như sau này bị đổi tên. Có một điều đáng nói ở đây, rằng quận lỵ Buôn Hô, một địa danh nhỏ rức xưa kia hầu như vô danh mà nay lại sinh ra vài tên tuổi nổi tiếng trong nền văn học nghệ thuật nước nhà.

Đó là nhà thơ Như Thương, tác giả của 11 tập thơ, 1 tập văn và 1 CD nhạc xuất bản từ 2004 đến 2023 tại Hoa Kỳ. Nhà thơ Như Thương tên thật Phạm Kim Hương từng là học sinh trường Trung học Ban Mê Thuột, niên khóa 1967-1974.  Trước 1975, ông thân sinh Phạm Công Cẩn (1930-2023) của Như Thương là Trung Tá Pháo Binh về sau là Quận Trưởng Chi khu Buôn Hô đến cuối tháng 4/1975.

Ngoài ra, Buôn Hô còn… sinh ra hai nữ ca sĩ nổi tiếng về tài năng và sắc đẹp, là Phương Anh (sinh 4/1993) và Phương Ý (3/1996). Cả hai chị em cùng lớn lên trong một gia đình Công Giáo có 6 anh chị em. Ba mẹ của Phương Anh-Phương Ý là người gốc Huế vô Ban Mê Thuột sinh sống, lập nghiệp. Cả hai chị em đều nổi tiếng là Thần Tượng Boléro.

 Bài hát: LÝ CON SÁO BẠC LIÊU

Sáng tác: Phan Ni Tấn

Trình bày: Phương Ý

Lời nhạc:

Rồi thì sáo cũng sang sông

Bỏ trong dĩ vãng, tấm lòng mồ côi

Bạc Liêu cùng với hoa ngồi

Nhớ thương em bậu, khóc muồi một phen

À ơi ới à à ơi

Trời mưa lâm râm, ướt dầm bông soái

Bậu đi lấy chồng sao chẳng nói qua hay

Trách chi câu thề

Khi nào cầu quay nọ hết quay

Thì qua với bậu mới đứt dây cang thường

Mà nay con sáo sang sông

Sáo sang sông rộng theo người dưng về xứ xa

Rồi thì sáo cũng bay xa

Bỏ trên bến nước tiếng ca buồn hiu

Vàng trôi chẳng tiếc chi nhiều

Tiếc thương em bậu chín chiều ruột đau

 

ĐK:

À ơi ơi à à ơi

Trời mưa lâm râm ướt dầm bông soái

Bậu đi lấy chồng sao chẳng nói qua hay

Gió đưa con sậu lên bờ bù non bù nước khóc than

Vì chân lẻ bạn mới ốm o cung đàn

Tình bậu không muốn mang

Gió lay bông tràm đêm nằm nghe sầu thắt lá gan.

Ai đưa cái kìa con sáo nó sang sông

Để cho cái kìa con sáo sổ lồng bay xa.

.