Viết từ Đan Mạch, ngày 16 Tháng 12
20/12/2020
Tháng 12 năm ngoái, một bà bạn người Đan Mạch nói là qua 2020 sẽ rủ tôi đi chợ Giáng sinh Wilmersdorfer Straße tại Berlin, một trong những khu chợ Giáng Sinh nổi tiếng nhất Châu Âu. Tôi rất hào hứng với dự tính này vì đã được nghe nói về Wilmersdorfer Straße lộng lẫy và nhộn nhịp với lượng hàng hóa vô cùng phong phú cho lễ Giáng sinh và năm mới, mà giá sinh hoạt tại Đức lại còn rẻ hơn Đan Mạch khá nhiều.
Nhưng đó là chuyện của năm ngoái!
Năm nay Wilmersdorfer Straße không tổ chức chợ Giáng Sinh. Chủ nhật 13-12, Thủ tướng Angela Merkel đã thông báo là từ ngày 16-12, loạt cửa hàng và trường học sẽ đóng cửa tới 10-1-2021. Chỉ có các siêu thị, tiệm thuốc và những cửa hàng thiết yếu là được phép hoạt động. Trong tuần qua, mỗi ngày Đức ghi nhận hơn 20.000 ca nhiễm mới. Cá biệt ngày 11-12 có tới 29.875 ca. Chính phủ cũng quy định mỗi hộ gia đình chỉ được mời bốn người lớn trong gia đình trực hệ cùng trẻ em tới dự tiệc Giáng Sinh.
Không khí Giáng sinh nhộn nhịp và đông đúc
như mọi năm ở Copenhagen năm nay không còn nữa
Qua 14-12 thì nhiều người Hà Lan bị “sốc” khi Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte tuyên bố đóng cửa cả nước trong năm tuần, cho tới 19-1-2021, và quyết định này có hiệu lực chỉ vài tiếng đồng hồ sau đó. Trong những ngày gần đây, có hôm cơ quan Y tế Hà Lan ghi nhận tới 10.000 ca nhiễm mới. Cho tới 15-12, đã có 600.000 người Hà Lan bị nhiễm virus và 10.082 người thiệt mạng do dịch bệnh. Tính ra, có 588 người thiệt mạng trong mỗi triệu dân. Chính phủ cũng yêu cầu các nhà chỉ mời ba người khách đến nhà mình vào dịp Giáng sinh, và nên mời những người sống tại những khu vực lân cận. Bỉ là quốc gia có tỉ lệ tử vong cao nhất Châu Âu, 1.555 người trên mỗi triệu dân (kế đến là Ý - 1.076 người, Slovenia - 1.034, Bắc Marcedonia - 1.031) Tuy có nới lỏng phần nào các quy định hạn chế vào dịp trước lễ, nhưng theo cô bạn sống tại Bỉ, cuối tuần này, Bỉ sẽ đóng cửa, như Đức.
Tại Bắc Âu, Thụy Điển - nước duy trì mở cửa trong thời gian dịch bệnh lan tràn - là nguy nhất. Tuy chỉ có 10 triệu dân, nhưng tới nay đã có 7.667 người thiệt mạng, tức 757 trong mỗi triệu người. Tỉ lệ này tại Đan Mạch là 166, Na Uy là 73, Phần Lan là 84. Ngành y tế Thụy điển đang gặp không ít khó khăn vì các bệnh viện bắt đầu trở nên quá tải. Na Uy và Phần Lan đều ngỏ ý sẽ giúp đỡ nếu cần, nhưng Chính phủ Thụy Điển từ chối. Trớ trêu là mới đây người ta mới biết là nhiều người Thụy Điển bị lây virus từ một vị đi tham dự một hội nghị về… y học, do tập đoàn Biogen tổ chức tại Khách sạn Marriot, Boston vào tháng Hai. Theo kết quả nghiên cứu mà tạp chí khoa học Science mới công bố, có 100/175 người dự hội nghị này đã bị nhiễm dịch rồi lây lan ra 29 tiểu bang Mỹ và một số nước khác như Thụy Điển, Úc, Slovakia. Số người bị lây nhiễm từ nguồn này tính ra là 300.000!
Tại Đan Mạch, ngày 12-12 ghi nhận con số kỷ lục 3.552 ca nhiễm mới trong ngày. Rất may là những ngày sau có giảm xuống, nhưng ngày 15-12 vẫn có 2.992 ca mới. Con số các tỉnh, thành bị xếp vào hàng có nguy cơ cao đã nhanh chóng tăng từ 17 lên 31, rồi 68/98 tỉnh thành (nơi gia đình tôi sinh sống cũng không thoát!). Thủ đô Copenhagen, có mật độ dân cư cao nhất trên cả nước, tình hình nghiêm trọng hơn cả, chỉ trong tuần thứ hai của tháng 12 đã có thêm 5.000 người bị nhiễm COVID-19. Các nhà hàng, quán cà phê tại Copenhagen phải đóng cửa từ 11-12. Nhiều chủ nhà hàng than khổ vì chỉ được báo trước có hai ngày, trong khi đã đặt nguyên liệu cho tuần cao điểm trước lễ Giáng Sinh. Một số nhà hàng đã phải đem phân phát các loại thực phẩm không tồn trữ được cho những người có hoàn cảnh khó khăn. Tuy họ sẽ được nhận tiền bù lỗ từ Chính phủ, nhưng cũng không tránh khỏi thiệt hại vì Giáng Sinh là mùa có doanh thu cao nhất trong năm.
Thế nên trong thời gian này, thay vì đi sắm sửa Giáng Sinh, người Đan Mạch kéo nhau đi test COVID-19, chỉ trừ trẻ em dưới 5 tuổi, khiến các trạm test mau chóng lâm vào tình trạng quá tải. Cơ quan Y tế đã phải thiết lập thêm 25 điểm test dã chiến mới trên cả nước. Vậy mà người ta vẫn phải chờ đợi khá lâu. Những người có dấu hiệu nhiễm dịch được ưu tiên, chỉ phải chờ tối đa ba ngày sau khi ghi danh, tùy trường hợp. Người chưa phát hiện dấu hiệu nhiễm virus thì phải chờ từ 12 tới 14 ngày. Ai nóng ruột thì có thể đến test tại một số bệnh viện tư được phép thực hiện kiểm tra, nhưng phải tự trả tiền. Có nhiều người chọn giải pháp này vì muốn được yên tâm đón Giáng Sinh trong khi chờ có vaccine phòng dịch. Hơn thế nữa, việc đứng xếp hàng mấy tiếng đồng hồ chờ tới phiên mình trong trời lạnh giá lại hay đổ mưa bất chợt, còn có nguy cơ khiến người ta bị cảm cúm. Tuy mức độ lây lan không nhanh như COVID-19 nhưng cảm cúm vẫn khiến nhiều người thiệt mạng trong mùa đông mỗi năm tại châu Âu.
Từ đầu tháng 12, Ủy ban Y tế Quốc gia Đan Mạch đã đưa ra những khuyến nghị như chỉ nên tổ chức các hoạt động liên quan tới Giáng Sinh, từ 23 tới 27-12, với những người sống chung hoặc với số thân nhân, bạn bè hạn chế, chỉ tụ họp dưới 10 người và nên bỏ thói quen nắm tay nhau đi vòng quanh cây thông Noel, hát những bài ca Giáng Sinh truyền thống như mọi năm. Đi nhà thờ thì giữ khoảng cách hai mét với người khác, thay vì gặp trực tiếp thì gửi thiệp chúc Giáng Sinh cho bạn bè…
Tuy vậy, theo khảo sát do Voxmeter thực hiện cho thông tấn xã Ritzau từ 8-12 tới 10-12, 32% người Đan Mạch cho biết sẽ không thay đổi thói quen đón Giáng sinh trong năm nay, họ chỉ quan tâm đến những khuyến nghị này ở “mức độ thấp” hoặc “rất thấp”. Có tới 38% thanh niên trong độ tuổi 18-34 muốn gặp hơn 10 người khác nhau trong kỳ nghỉ Giáng Sinh, và hơn 90% người được hỏi mong muốn đón đêm Giáng Sinh với từ 9 đến 10 người.
Theo Michael Bang Petersen, Giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Aarhus, người Đan Mạch nói chung rất quan tâm đến tình hình dịch bệnh, nhưng không ít người thấy mệt mỏi vì phải sống chung với những hạn chế mà không có gia đình và bạn bè. Việc cắt đứt các mối quan hệ thân thiết khó khăn hơn chuyện không đi nghe hòa nhạc, đi chơi, thế nên một số vẫn muốn có một lễ Giáng Sinh bình thường như mọi năm. Tuy vậy, ngày 15-12, Chính phủ Đan Mạch đã tuyên bố đóng cửa trên cả nước, kể từ thứ sáu 18-12. Quyết định này có làm nhiều người bực bội nhưng vẫn nằm trong dự kiến của số đông, vì ngày hôm nay, 16-12 đã ghi nhận 3.692 ca nhiễm mới. Nhiều người sẽ ngồi nhà theo dõi các mục sư cử hành lễ qua tivi hay hát theo chương trình “Fællessang” – Bài hát chung, trên kênh truyền hình DR, và ngóng tin tức về vaccine ngừa dịch.
An toàn trên hết. Và như lời một cô bạn thân của tôi chưa bao giờ thấy câu chúc “Giáng Sinh An Lành” cần thiết như năm nay. Merry Christmas!
SOURCE:
.
